2/04/2020

Pek çok kitle hareketine tanıklık ediyoruz. Günümüzde ya da geçmişte kalabalıkları kendisine bağlayan siyasi, dini ya da milliyetçi hareketler bunlar. Bu hareketlere bağlı olan insanların, içinde bulundukları harekete layık olabilmek için yaptıklarını hayretle izliyoruz kimi zaman. Hiç bir vicdani ya da insani kaygı taşımadan, kendilerine tebliğ edilen görevleri körü körüne denebilecek şekilde yerine getiriyorlar. Hatta bazen durumdan vazife çıkartarak da davranışlarda bulunuyorlar. 
Bununla birlikte, bu hareketlere liderlik edenlerin grubun bütünlüğü sağlamak için nasıl çatışma ortamları yarattıklarını da görüyoruz. Rahatlıkla uzlaşabilecekleri halde çatışma ve kutuplaşmayı tercih ediyorlar. Eric Hoffer, Kesin İnançlılar kitabında hem liderlerin hem de kitle hareketlerine dahil olanların davranışlarının sebeplerini anlatıyor. Bu kitap ister dini, ister milliyetçi ve ister sosyal devrimler olsun, bütün kitle hareketlerinde ortak olan özellikleri inceliyor. Alman asıllı ABD' li düşünür Eric Hoffer tarafından 1951 yılında yazılan ve çok ses getiren kitap oldukça etkileyici. Kitaptan bazı bölümler:

'' Açlık ve soğuk dayandığı zaman hayatımız tehlikededir. Bu yüzden, imtiyazlı kişilerin tutuculuğu kadar derin bir yoksul tutuculuğu vardır ve toplumsal düzenin değişmeksizin devam etmesinde her ikisi de aynı önemde rol oynarlar.''
'' Geleceğe duyulan korku bugüne sarılmamıza sebep olurken geleceğe duyulan inanç değişime açık olmamızı sağlar.''
'' Kutsal bir davaya inanç, kayda değer bir dereceye kadar, vaktiyle kendimize duyup da kaybettiğimiz inancın bir ikamesidir.''
'' Kendini adamanın, sadakatin ve manevi teslimiyetin her çeşidi esas itibarıyla, ziyan olan beyhude hayatlarımıza değer ve anlam verebilecek bir şeye can havliyle sarılmamızdır. Dolayısıyla, kişinin bir ikameye sıkıca sarılması ister istemez hırslı ve abartılı olacaktır.''
'' Eşitlik tutkusu kısmen anonimlik tutkusudur. Kumaşı meydana getiren ipliklerden biri olma; bir ipliğin diğerlerinden ayırt edilememesi, Böylece kimse bizi işaret edemez, bizi diğerleriyle kıyaslayıp kusurlarımızı açığa çıkartamaz.''
'' İmanın kuvveti, dağları yerinden oynatmasından değil, yerinden oynatılan dağları görmemesinden belli olur.''
'' Açıkça görülmektedir ki, etkili olabilmesi için bir öğretinin anlaşılmaması, ona inanılması gerekir. Ancak anlamadığımız şeylerden kesinlikle emin olabiliriz.''
'' Fanatik bir kişi gerçek bir prensip insanı değildir. Bir davaya, esasen o davanın doğruluğu ve kutsallığı nedeniyle değil, bir şeye tutunmak için duyduğu şiddetli ihtiyaç nedeniyle sarılır. Aklına ve ahlak duygusuna hitap ederek bir fanatiği davasından soğutup vazgeçirmek imkansızdır.''
'' Büyük bir liderin dehası bütün nefretleri tek bir düşman üzerine toplamaya ve hatta birbirinden en uzak olan hasımların bile tek bir kategoriye mensup gibi görünmesini sağlamaya dayanır.''
Categories:

16 yorum:

  1. Çok beğenerek okuduğum ve faydalı bulduğum bir kitap. Uzun zamandır baskısı yoktu.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Evet çok güzel bir kitap. Yeni baskısı çıktı.

      Sil
  2. Yeni baskı mı, harika.
    İnsanoğlunun topluluk içindeki psikolojisini iyi bilmeli. Hele bizim gibi ülkelerde...

    YanıtlayınSil
  3. Kitabı daha önce hiç görmedim. Sayenizde kitap hakkında fikir edindim. Listeye ekledim. Ancak hem okuyup hem de yazdığım için çok kısıtlı zaman ayırıyorum okumaya...

    YanıtlayınSil
  4. Özellikle geçmiş ve günümüz Türkiye'sinde okunması gereken bir kitap. Tanıtım için teşekkür ediyorum :)

    YanıtlayınSil
  5. Ilginç bir konu zamanımıza da uygun ☺️

    YanıtlayınSil
  6. not aldım, ilginçli ve iyimiş, thanx :)

    YanıtlayınSil
  7. kitle hareketlerinin anatomisini çok iyi anlatıyor. bi ara karaborsaya düşmüş bu kitap ikinci elini yüz liraya satıyorlardı. yeni basımı iyi olmuş.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Evet iyi olmuş. Bu kadar net açıklayan bir kitap okunmalı.

      Sil
  8. Fanatik insan o kadar çok ki. İnandıkları kişinin kötü yaptığı bir şeye bile iyi yanından bakabiliyorlar.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. İnandıkları şeylerin iyi olduğuyla ilgili hiç bir şüpheleri yok maalesef.

      Sil

Yorumlar:

Subscribe to RSS Feed Follow me on Twitter!